Skip to main content

Nota bene

Wijsheid of dwaasheid, wat maakt het uit?

wijsheid

Auteur: ds. Mark Janssens

Je zou denken dat het nogal een verschil is of je dwaas handelt of wijs. Nadenkt bij wat je doet of niet. Politici die maar wat roepen omdat het zo lekker bekt, terwijl ze weten dat niet kan wat ze voorstellen. Als je pleit voor lagere belastingen, dat vindt iedereen wel fijn, dan word je populair. Maar als je dan niet zegt wat gevolgen zijn voor bijvoorbeeld onderwijs of zorg, dan wordt het een ander verhaal. Dan moet je eigenlijk zeggen dat je vindt dat de belastingen omlaag moeten en dat dat betekent dat je minder geld beschikbaar stelt voor onderwijs en dat de zorg ook minder zal worden… Wijsheid of dwaasheid, een wereld van verschil.

Het verdrietige van Prediker in zijn 2e hoofdstuk is dat hij zegt dat er zeker verschil tussen wijsheid en dwaasheid is, natuurlijk, maar dat wijsheid ook een kwelling is. Het is niet altijd fijn als je dingen goed doorziet. Een zekere oppervlakkigheid heeft absoluut zijn bekoring! Maar wat Prediker bedoelt is vooral: wat levert wijsheid nu op, op lange termijn? Uiteindelijk is ook wijsheid lucht en leegte (zie de eerdere Nota Bene over ‘Lucht en Leegte’). Het is een verdrietige constatering.

Lees meer: Wijsheid of dwaasheid, wat maakt het uit?

Lucht en leegte

luchtenleegtePrediker is een buitenbeentje in de bijbel. Echt anders dan de meeste andere Bijbelboeken. ‘Lucht en leegte, lucht en leegte, alles is leegte.’ Dat is het begin en in feite ook de conclusie van Predikers onderzoek naar het leven. Het klinkt zo anders dan het grootste deel van het Evangelie. Niet voor niets is er in het Jodendom discussie geweest of dit boekje wel een plaats hoort te hebben in het Woord van God. Want het is me nogal wat om te zeggen zoals de onbekende schrijver doet: ‘Alles is leegte.’

Lees meer: Lucht en leegte

Gelukkig de barmhartigen …

barmhartigheid ghislaine howardDoor Anne-Mareike Schol-Wetter, overgenomen van https://debijbel.nl/. 

‘Barmhartigheid’ – wanneer heb je dat woord voor het laatst gebruikt? Misschien wel nooit. Toch is deze Bijbelse waarde de moeite waard om eens bij stil te staan. Helemaal in de aanloop naar Sint Maarten, de voormalige soldaat die Jezus’ oproep om de naakten te kleden heel letterlijk nam.

Lees meer: Gelukkig de barmhartigen …

Hervormingsdag: ook voor nu?

Hervormingsdag ook voor nu crDoor Jan Belder, overgenomen van https://debijbel.nl/. 

Is de Reformatie herdenken nog wel van deze tijd? Zijn er geen andere speerpunten vandaag dan die Luther naar voren bracht in 1517? Wat men er ook van vindt en hoe men er ook over denkt: Luther bepaalde de kerk bij de kernwaarden van het Evangelie.

Luther: Woord en Geest

De kerkhervormers vroegen aandacht voor het geschreven Woord, de Bijbel, en voor het vleesgeworden Woord: Jezus. En daarin zagen ze de Geest aan het werk. Gods Geest is, zo zeiden ze, de sleutel tot de Bijbel. En die sleutel draait op ons gebed. Dan gaan deuren open en valt alle licht op Christus. Dat had Luther ontdekt en het was voor hem een onvergetelijke ervaring. Bij het licht van Woord en Geest leerde hij zichzelf kennen als zondaar, en God als vergevingsgezind – door Christus.

Misschien werd daardoor Johannes 3:16 zijn lievelingstekst. Hij preekte er maar liefst zes keer over – over Gods liefde voor deze wereld: ‘Denn also hat Gott die Welt geliebt, dass er seinen eingeborenen Sohn gab, auf dass alle, die an ihn glauben, nicht verloren werden, sondern das ewige Leben haben.’

Later groeiden uit Luthers ontdekking de drie kernpunten van de Reformatie, die we kennen als de drie sola’s: sola scriptura (alleen het Woord), sola gratia (alleen door genade) en sola fide (alleen door geloof). De Reformatoren hoorden in de Schrift Gods stem en ze vonden er Christus als hun God en Redder. Ze legden de nadruk op de Schrift en op de Geest die daardoorheen zijn werk doet. Ze waren ‘enthousiast’ – letterlijk vanuit het Grieks: entheos, vol van God, door Hem bezield en bevlogen.

Reformatoren in crisistijd

Wat heeft het enthousiasme van de Reformatoren te zeggen in een tijd van crisis? Dat bleek bijvoorbeeld in 1933. ‘Gods Woord spreekt in de tegenwoordige tijd’, aldus de Zwitserse theoloog Karl Barth in een lezing op Hervormingsdag 1933 in Berlijn, ‘want het Woord is oud én actueel’. In januari van dat jaar had Hitler had de macht gegrepen in het democratische (!) Duitsland. Ook veel christenen – de zogenaamde ‘Deutsche Christen’ – vielen voor de nazi-ideologie. Barth zag in dat dit een duivelse ontzieling was van het Evangelie. Het getuigde van geloofsmoed dat Barth op die Hervormingsdag de Duitse christenen aanspoorde om terug te keren tot de kernwaarden van het Evangelie – net als de Reformatoren hadden gedaan. ‘Reformatie is: buigen voor het bevrijdende en gezaghebbende Woord van God’, aldus Barth. ‘Het is: de Kerk bouwen op het enige vaste fundament: Jezus Christus.’ Geen enkele andere ideologie of vroomheid kan het fundament van kerk en geloof zijn.

Lees meer: Hervormingsdag: ook voor nu?

Een zoen voor de mensenwereld

Door Peter Nissen, Overgenomen van https://debijbel.nl/zoen

Er komt veel op ons af. Er is een klimaatcrisis, we zitten nog steeds in een pandemie, het populisme groeit, de politieke polarisatie is groot, de kloof tussen rijk en arm wordt dieper. Daaraan zie je hoe gebroken deze wereld is. En waar gebrokenheid is, is verzoening nodig. Laat dat woord, ‘verzoening’ nu precies het hart van de boodschap van de Schrift zijn.

‘De liefde van Christus beweegt de wereld tot verzoening en eenheid,’ zo luidt het thema van de elfde assemblee van de Wereldraad van Kerken, die komend najaar hopelijk in Karlsruhe kan plaatsvinden. Bij die Wereldraad zijn nu ongeveer 350 kerkverbanden uit meer dan 110 landen aangesloten. Om de zes tot acht jaar is er een wereldwijde samenkomst: christenen uit vele kerken en culturen ontmoeten elkaar rond een gemeenschappelijk thema.

Lees meer: Een zoen voor de mensenwereld